طبقه بندی مدیران یا همان سطوح مدیریتی

مدیران را می توان به شیوه های مختلفی طبقه بندی کرد . این شیوه های مختلف براساس حوزه های کاری مختلف در مشاغل مدیریتی بوجود می آیند . به طور کلی در هر سازمانی می توان سه سطح مدیریتی زیر را تعریف کرد :

• مدیریت عالی
• مدیریت میانی
• مدیریت عملیاتی

این سطوح مدیریتی را می توان در هرم مدیریتی (شکل1) نمایش داد . در ادامه به بررسی سطوح مدیریتی (از پایین هرم به سمت راس هرم) می پردازیم .

مدیریت عملیاتی (سرپرستی)

معمولا سرپرستان یا همان مدیران عملیاتی بسیار پرکار هستند و سرشان خیلی شلوغ است . این گروه از مدیران معمولا درگیر فعالیت های نظارتی می باشند . آنها به صورت مستمر به تعریف و بازتعریف فعالیت هایی برای پرسل زیردست خود می پردازند . این مدیران باید برنامه های عملیاتی را به طور دقیق اجرا نمایند تا سازمان بتواند به اهداف عالی خود برسد .

این مدیران معمولا دچار کمبود زمان می شوند و وقت کمی برای گزارش نویسی ، مطالعه ، تحلیل و بازبینی برنامه های اجرایی دارند . مدیران عملیاتیی معمولا بیشترین وقت خود را با زیر دستان خود سپری می کنند .

به طورکلی می توان گفت که مدیران رده عملیاتی زندگی کاری فعالی را دارند و بیشترین زمان خود را صرف حل چالش ها و مشکلات فراروی سازمان شان می کنند .

(مطلب مفید : مدیریت استراتژیک در امنیت فناوری اطلاعات )

مدیریت میانی

سطح بعدی از سطوح مدیریتی ، مدیریت میانی می باشد . مدیران میانی به مدیران عالی گزارش می دهند . همان طور که در شکل 1 مشاهده می شود ، مدیران میانی فعالیت های عملی کمتری دارند ولی ناچار هستند ، فعالیت فکری بیشتری را انجام دهند . آنها وظیفه دارند که بر کار سرپرستان نظارت و مدیریت نمایند . مدیران میانی در حقیقت واسطه ای بین مدیران عالی و مدیران عملیاتی می باشند .

مدیران میانی بیشترین زمان خود را صرف آنالیز داده و آماده سازی اطلاعات برای بهبود در فرآیندهای تصمیم گیری مدیران عالی می نمایند . آنها زمان زیادی را صرف جلسات می کنند . یک مدیر میانی باید شنونده خوبی باشد تا بتواند بهترین گزارشات را به مدیران عالی ارائه نماید .

مدیران میانی وظیفه برنامه ریزی های میان مدت را برعهده دارند . این در حالی است که مدیریت عالی برنامه های جامع تر و بلند مدت تر را آماده می نماید . مدیر میانی شیوه انجام کار توسط سرپرستان و واحدهای زیردست آنها را به دقت مورد ارزیابی قرار می دهد و سعی می کند کوچکترین تغییرات در نرخ های بازدهی را مورد رصد قرار دهد و گزارشات جامعی را به مدیران عالی ارائه دهد .

(مطلب مفید  : مدیریت دانش چیست ؟)

مدیریت عالی

معمولا مدیری که در سطح عملیاتی و میانی موفق بوده است ، شانس بیشتری برای موفقیت در مدیریت عالی یک سازمان را خواهد داشت . بخش گسترده ای از کار مدیران عالی مشابه مدیران میانی می باشد . با این تفاوت که مدیران عالی معمولا به برنامه ریزی های جامع تر و بلندمدت تر می پردازند و حوزه فعالیت گسترده تر و متنوع تری را دارند .

مدیران عالی عملکرد کلی واحدهای تابعه را زیرنظر قرار می دهند و سعی می کنند با مدیران سطوح پایین تر تعامل مناسبی را برقرار کنند . این تعاملات و ارتباطات قوی می تواند به آنها در شناسایی مشکلات و راه حل ها کمک قابل توجهی بنماید . از دیگر سو ، مدیران عالی وظیفه برقراری ارتباط با مدیران خارج از سازمان (نظیر شرکت های همکار ، رقبا ، مشتریان ، شرکای کلیدی و .. ) را هم برعهده دارند . آنها باید توانایی های بالایی در شناخت موقعیت ها و چالش ها داشته باشند و در عمل مدیریت ریسک را در تمامی فعالیت های خود پیاده سازی نمایند .

(مطلب مفید  : مدیریت اطلاعات چیست (مفاهیم،کاربردهاو آموزش))

مدیریت موفق و موثر

جدا از سطوح مدیریتی که در بالا تعریف شد ، هر مدیری باید سعی کند تا اهداف سازمانی خود را برآورده نماید . یک مدیر موفق و موثر  (Successful & effective management) باید بتواند انگیزه لازم را به کارکنان خود بدهد تا آن ها با بیشترین توان (80 تا 90 درصد توان کاری) خود به انجام وظایفشان بپردازند .

در تعریف بیاید عنوان کنیم که مدیر موفق مدیری است که بتواند حداقل کار مورد قبول را با استفاده از ابزارهای مدیریتی فراهم نماید . اما مدیری ، مدیر موثر نامیده می شود که بتواند 80 تا 90 درصد از توانایی های نیروهای زیردست خود را به کار گیرد .

برای این که بتوان یک مدیر موفق و موثر بود به توانایی های ذاتی و اکتسابی بسیاری نیاز است . از جمله این توانایی ها می توان به مباحث فنی ، انسانی ، ادراکی ، طراحی و حل مساله اشاره کرد .

یک مدیر موفق و موثر باید نگرش و انگیزه های معینی را داشته باشد و همزمان از توانایی های مدیریتی نیز برخوردار باشد . مدیران موثر دارای اعتماد به نفس مناسبی هستند و در کار خود مصمم و جدی می باشند . آنها به زیردستان و بالادستان خود پاسخگو خواهند بود و سعی می کنند علیرغم صادق بودن ، خوش بین و منظم باشند .

گردآورنده : مسعود معاونی

منبع : کتاب اصول مدیریت دکتر علی رضائیان