آشنایی با مراحل برنامه‎ریزی

برای اینکه بتوانیم در یک فعالیت موفق شویم بایستی برنامه‎ریزی داشته باشیم. یک برنامه‎ریزی موفق دارای مراحل مختلفی است. در ادامه با مراحل برنامه‎ریزی آشنا می شویم.

قبل از این درباره تعریف برنامه‎ریزی در یک پست مفصل صحبت کرده ایم

مراحل برنامه‎ریزی

۱-آگاهی از مشکلات و فرصت ها

مراحل برنامه‎ریزی
مراحل برنامه‎ریزی

هرچند که معمولا شناخت مشکلات و فرصت ها، قبل از شروع فرآیند برنامه‎ریزی صورت می گیرد. امّا واقعیت این است که شناخت درست مشکلات و فرصتها اولین گام برنامه‎ریزی می باشد.

در یک برنامه‎ریزی صحیح بایستی به مسائل اقتصادی، سیاسی، رقابت بازار، فناوری و… توجه کرد. برای اینکه بتوانیم برنامه‎ریزی دقیقی داشته باشیم باید قبل از شروع یک فعالیت به سئوالات گوناگونی که در حوزه فرصت ها و چالش ها مطرح می شوند پاسخ دهیم.

۲-تعیین اهداف کوتاه مدت

در دومین مرحله برنامه‎ریزی بایستی اهداف کوتاه مدت برای کل سازمان یا تک‎تک واحدهای آن تعیین شود. در تعیین اهداف بایستی به استراتژی، خط‎مشی، رویه، قوانین، بودجه و برنامه زمان‎بندی توجه نمود. اهداف سازمانی به ماهیت برنامه ها جهت می دهد.

۳-کسب اطلاعات درباره فعالیت های مدنظر

برنامه داشتن به تنهایی نمی‎تواند برای موفقیت راهگشا باشد. بلکه بایستی فعالیتهای مرتبط با یک برنامه شناسایی شود. برای اجرای درست فعالیت‎ها باید به تجارب قبلی توجه داشت. همچنین داده‎های اطلاعاتی می توانند شیوهای اجرای درست برنامه‎ها را نشان دهند.

۴- دسته‎بندی و تحلیل اطلاعات

یک برنامه تنها با کمک آنالیز اطلاعات پیشرفت خواهد نمود. شناخت روابط بین مسائل گوناگون می‎تواند به برنامه‎ریزی روحی مجدد ببخشد. طبقه‎بندی اطلاعات باعث حفظ محرمانگی سازمان و دسترسی آسان‎تر افراد مجاز به اطلاعات می‎شود.

۵-تعیین فرضیه‎ها و شناخت موانع

در هرکاری یک سری فرضیه وجود دارد. تعیین این فرضیه‎ها و موانع احتمالی بر سر راه آنها می تواند برنامه‎ریزی را قدرتمندتر نماید.

۶-تعیین جایگزین‎ها

ممکن است یک برنامه به نتیجه مطلوب نرسد یا یک شیوه اجرایی نتواند اهداف مدنظر را برآورده کند. در برنامه‎ریزی بایستی برای هر موضوعی یک جایگزین منطقی در نظر گرفت تا در مواقع اضطراری امکان جایگزینی آن وجود داشته باشد.

۷-زمان‎بندی

یک از حیاتی‎ترین مراحل برنامه‎ریزی ، زمانبندی می باشد. یک برنامه هنگامی دارای ارزش خواهد بود که دارای یک جدول زمانی مشخص برای اجرا باشد. برنامه‎های بدون زمان‎بندی ضمانت اجرایی لازم را نخواهند داشت.

۸-بودجه‎بندی

بیان برنامه با ارقام و اعداد می تواند آگاهی لازم را به مدیران بدهد. منظور از بودجه‎بندی نشان‎دادن حال و روز، یک برنامه می باشد. یک برنامه دارای بودجه‎بندی دقیق، می‎تواند میزان پیشرفت کار را به درستی نشان دهد.

آشنایی با مفهوم دانش، مدیریت دانش و تولید دانش

منتشرشده در اصول مدیریت, مدیریت برنامه | برچسب‌شده | دیدگاه‌تان را بنویسید:

بررسی فرآیند برنامه ریزی و دلایل پویایی آن

آشنایی با فرآیند برنامه ریزی
آشنایی با فرآیند برنامه ریزی

فرآیند برنامه ریزی در راس هرم وظایف مدیران قرار می گیرد. برنامه ریزی را می توان تعیین اهداف، یافتن و ساختن راه وصول به آن دانست. با کمک برنامه ریزی می توان به نتایج مطلوب دست یافت. برنامه ریزی باعث می شود تا بتوان بر روی مقاصد و اهداف اصلی تمرکز کرد.

همچنین فرآیند برنامه ریزی به مدیران کمک می کند تا از انحراف مسیر جلوگیری بعمل آید. برنامه ریزی ابزاری برای کنترل دقیق فعالیت واحدهای مختلف در یک سازمان می باشد. در شکل زیر وظایف یک مدیر و توالی آنها را مشاهده می کنید.

وظایف مدیران
وظایف مدیران

بخش اعظم کار هر مدیر برنامه ریزی می باشد. هرچند که وظایف یک مدیر قابلیت تفکیک پذیری ندارند امّا برنامه ریزی و کنترل را می توان مهمترین وظیفه یک مدیر دانست. کنترل به اعنوان ابزاری برای بررسی انجام فعالیت ها در مسیر برنامه ریزی شده و تصحیح انحرافات می باشد.

نقش فرآیند برنامه ریزی در ساختارهای سازمانی :

برنامه ریزی مسیر دستیابی به اهداف را نشان می دهد. با کمک برنامه ریزی می توان ساختارهای سازمانی را تعیین کرد. با کمک این ساختار سازمانی می توان روند هدایت و سرپرستی را در یک سازمان تعیین کرد. بنابراین دور از انتظار نیست اگر:

فرآیند برنامه ریزی را شالوده مدیریت بدانیم

پویایی فرآیند برنامه ریزی :

فرآیند برنامه ریزی بایستی پویا و تغییر پذیر باشد. در برنامه ریزی ، گاهی نیاز می شود که در برنامه ها تجدید نظر صورت پذیرد. بنابراین یک مدیر بایستی توانایی بسیاری در کنترل وضعیت سازمانی خود داشته باشد. مدیر باید در زمان های بحرانی، برنامه های خاص را اجرا کند.

پست توصیه شده برای مطالعه : برنامه ریزی چیست ؟

انواع برنامه ریزی :

۱- برنامه ریزی استراتژیک :

برنامه ریزی استراتژیک را می توان به نوعی دوراندیشی سازمانی دانست. در برنامه ریزی استراتژیک معمولا هدف های درازمدت مدنظر قرار می گیرند. همچنین در این فرآیند برنامه ریزی علاوه بر کمیّت اهداف ، بر کیفیت اهداف نیز تاکید می شود.

برنامه ریزی استراتژیک به دنبال تعیین خط مشی و سیاست های کلی است. بنابراین این نوع برنامه ریزی معمولا در حوزه اختیارات مدیران ارشد سازمانی قرار می گیرد. در این نوع از برنامه ریزی بلندمدت به دنبال تحقق اهداف زیر می باشیم :

  1. فائق آمدن بر رخدادهای احتمالی که در آینده بوقوع خواهند پیوست
  2. شناسایی فرصت های طلایی و جلوگیری از خطاهای مدیریتی
  3. کمک به تصمیم گیری مناسب و بموقع
  4. تمرکز بر اعتلای سازمانی برای رشد حداکثری در آینده

یک پست جالب در سایت متمم : چگونه برنامه ریزی کنیم تا آن را دوست داشته باشیم؟

۲- برنامه ریزی اجرایی (عملیاتی) :

در این نوع از برنامه ریزی به دنبال مدیریت عملیاتی می باشیم. در واقع این نوع برنامه ریزی نسبت به برنامه ریزی استراتژیک کوتاه مدت تر می باشد. این نوع برنامه ریزی دارای اهداف زیر می باشد:

  • تعیین برنامه های کوتاه مدت
  • تعیین بودجه و زمان بندی های عملیاتی
  • تعیین شاخص های عملکردی کسب و کار
  • شناسایی موقعیت فعلی و نحوه اجرای فعالیت ها
  • تهیین کمیت و کیفیت فعالیت ها و هزینه های اجرایی
  • بازبینی مستمر اهداف و تعیین موارد انحراف
  • کمک به طراحی برنامه های استراتژیک آینده
  • شناسایی بازار و رقبا

۳- برنامه ریزی تخصصی :

در این نوع برنامه ریزی به دنبال اجرای فرآیندهای مشخص برای تامین نیازهای قابل پیش بینی در یک سازمان می باشیم. این نوع برنامه ریزی شامل موارد زیر می باشد:

  1. برنامه ریزی و کنترل تولید
  2. برنامه ریزی منابع انسانی
  3. برنامه ریزی مالی

بزودی در پست های آینده به بررسی دیدگاه های متداول در برنامه ریزی خواهیم پرداخت.

منتشرشده در اصول مدیریت, مدیریت استراتژیک, مدیریت برنامه, مدیریت منابع انسانی | برچسب‌شده , , , | دیدگاه‌تان را بنویسید:

برنامه ریزی چیست ؟

برنامه ریزی معمولا در برابر واژه انگلیسی Planning به کار می رود. در مکاتب مدیریتی معمولا دو واژه Programming و Planning معمولا به جای یکدیگر به کار رفته اند. در علم مدیریت از واژه strategic planning برای برنامه ریزی بلندمدت و از واژه medium range programming برای برنامه ریزی میان مدت استفاده می شود.

در علم مدیریت از واژه strategic planning برای اهداف بلندمدت و از واژه medium range programming برای اهداف میان مدت استفاده می شود.

برنامه ریزی چیست؟
برنامه ریزی چیست؟

امروزه بدون داشتن طرح های دقیق نمی توان انتظار رشد و پیشرفت در کسب و کارهای مختلف را داشت. انسان در مسیر رشد عقلانی خود به ضرورت برنامه ریزی در کسب و کار و زندگی خود پی برده است.

برنامه داشتن در نظام های سیاسی، اجتماعی و اقتصادی به عنوان ابزاری برای کمک به مدیران و رهبران سازمان ها محسوب می شود. اساس این موضوع بر آگاهی از فرصت ها و تهدیدات آتی و چگونگی استفاده از آنها استوار است.

تنظیم اهداف به عنوان یک نگرش و یک راه تضمین شده برای تعهد به وظایف و مسئولیت ها پذیرفته شده است. با کمک برنامه ریزی امکان تفکر آینده نگر و نظم در انجام امور امکان پذیر خواهد بود.

ضرورت داشتن برنامه:

اشخاص و سازمان ها برای دستیابی به اهداف خود نیاز به طرح دارند. برای جزئی ترین مسائل روزمره هم نیاز به برنامه وجود دارد. باید توجه داشت که همه ی نهادهای امروزی در محیط پویا فعالیت می کنند. عدم اطمینان از شرایط در چنین محیط هایی ، نیاز به ثبت اهداف را به صورت یک ضرورت انکارناپذیر در تمامی نهادها در آورده است.

تعریف برنامه ریزی:

برای planning ، متخصصان از زوایای مختلف ، تعاریف گوناگونی را ارائه کرده اند که ما در اینجا به چند مورد مهم اشاره می کنیم.

طرح ریزی عبارتست از :

  1. تعیین هدف ، یافتن و ساختن راه وصول به آن.
  2. تصمیم گیری در مورد اینکه چه کارهایی باید انجام گردد.
  3. تجسم و طراحی وضعیت مطلوب در آینده به همراه یافتن و ساختن راه ها و ابزارهای مورد نیاز برای رسیدن به آن.
  4. طراحی عملیاتی که موضوعی را برمبنای شیوه ای از قبل تعریف شده اجرا نماید.
  5. تعیین راه های دستیابی به اهداف مورد نظر، قبل از تلاش فیزیکی، ذهنی و اقدام عملی با کمک برنامه های مدون.

تفاوت برنامه ریزی با بودجه چیست ؟ کجا به طرح نیاز داریم و کجا به بودجه ریزی؟

هدف های برنامه ریزی:

  • افزایش احتمال رسیدن به اهداف از طریق تنظیم درست و دقیق فعالیت ها.
  • افزایش جنبه اقتصادی و مقرون به صرفه بودن مجموعه عملیات ها.
  • تمرکز بر روی مقاصد و اهداف اصلی و جلوگیری از انحراف مسیر
  • تهیه ابزاری برای کنترل دقیق فعالیت ها.

تهیه و گردآوری : مسعود معاونی

منتشرشده در اصول مدیریت, مدیریت استراتژیک, مدیریت برنامه | برچسب‌شده , , , | دیدگاه‌تان را بنویسید:

موقعیت تصمیم گیری چیست ؟

مدیران برای حل مشکلات روزمره و تصمیم گیری برای حل چالش های مختلف با موقعیت های متفاوتی مواجه می شود . در این پست وبلاگی قصد داریم تا این موقعیت های گوناگون که به موقعیت تصمیم گیری مشهور هستند را مورد بررسی قرار دهیم .

موقعیت های تصمیم گیری
موقعیت های تصمیم گیری

۱- موقعیت اطمینان :

در این موقعیت تصمیم گیری ، مدیر می داند که در آینده چه اتفاقی خواهد افتاد . در چنین موقعیت هایی مدیران اطلاعات نسبتا دقیق و قابل اندازه گیری از مشکل ایجاده شده را در اختیار دارند . مدیران به کمک همین اطلاعات به تصمیم گیری و اجرای آن می پردازند .

۲- موقعیت مخاطره :

در وضعیت مخاطره ، میزان احتمال بوقوع پیوستن نتایج یک تصمیم مشخص است . به عبارت دیگر هرچند که مدیر اطلاع دقیقی از نتیجه تصمیم ندارد امّا می تواند به یک پیش بینی نسبتا مناسب از نتیجه تصمیم خود برسد .

۳- موقعیت عدم اطمینان :

در این موقعیت تصمیم گیری ، نمی توانیم نتیجه تصمیم و میزان موفقیت آن را پیش بینی کنیم . به عبارت دیگر اطلاعات ما نسبت به مشکل بسیار کم است . چنین تصمیم گیری هایی برای مدیران بسیار سخت و دشوار خواهند بود . به عنوان مثال یک مدیر در شرایط عدم ثبات اقتصادی نمی تواند به سادگی نرخ تورم در سه سال آینده را تعیین کند تا بر اساس آن تصمیمگیری نماید .

موقعیت شناسی در تصمیم گیری :

یکی از چالش های اساسی مدیران این است که همیشه به راحتی نمی توانند نوع موقعیت تصمیم گیری که در آن قرار گرفته اند را تعیین کنند . حتی متاسفانه مدیران در برخی از مواقع به سادگی توانایی شناسایی مشکلات و فرصت ها را هم ندارند .

بایستی توجه داشت که در دل هر مسئله یک فرصت نهفته است و این فرصت ایجاد کننده یک موقعیت تصمیم گیری برای مدیر می باشد . یک مدیر بایستی در برخورد با مسائل و فرصت ها ، اطلاعات گوناگون را جمع آوری کند و سپس خود را در موقعیت تصمیم گیری قرار دهد . بایستی توجه داشت که فرصت ها رموز کلیدی موفقیت یک مدیر می باشند که باعث سازماندهی درست فعالیت ها خواهد گردید .

چگونگی اخذ تصمیم برای حل یک مساله :

یک مدیر با تجربه بعد از شناسایی موقعیت تصمیم گیری ، سه رویکرد اساسی زیر را برای اخذ تصمیم در پیش می گیرد :

۱- آیا حل مساله پیش رو ، ساده و آسان است ؟

بسیاری از مدیران درباره مسائل جزئی به سادگی تصمیم می گیرند . چرا که تصمیم غلط هم در چنین مواردی هزینه بالایی برای سازمان نخواهد داشت . بسیاری از مدیران تصمیم گیری درباره چنین مسائلی را معمولا به زیردستان خود تفویض می کنند .

۲- آیا مساله خود به خود حل می شود ؟

معمولا بسیاری از مدیران بی دلیل خود را در موقعیت تعمیم گیری قرار نمی دهند . بسیاری از موارد جزیی به سادگی و بدون دخالت مدیران حل می شوند . معمولا مدیران در مواردی دخالت می کنند که نیاز به مداخله جدّی وجود داشته باشد .

۳- آیا این تصمیمی است که من باید بگیرم ؟

مدیران در مورد مسائل پیچیده و بزرگ با چالش های اساسی مواجه می شوند . در چنین مواقعی بهتر است که تصمیم گیری به مدیرانی واگذار شود که به منشاء پیدایش یک بحران نزدیکتر هستند . این موضوع باعث می شود تا مدیران ارشد سازمانی کمتر در موقعیت تصمیم گیری قرار گیرند و از طرفی مدیران میانی با تصمیم گیری های فنی ، توانایی مدیریتی خود را افزایش دهند .

مراحل تصمیم گیری :

در پایان موضوع تصمیم گیری به طور موردی به معرفی مراحل تصمیم گیری می پردازیم که یک مدیر باید در موقعیت تصمیم گیری آنها را انجام دهد :

  1. شناخت مسئله و مشکل
  2. شناسایی نتایج حاصله از تصمیمات
  3. تشخیص علل بوقوع پیوستن یک مسئله
  4. انتخاب تصمیم مناسب از بین راهکارهای موجود
  5. اجرای تصمیم و پیگیری آن
  6. ارزیابی کارآیی یک تصمیم

مطالب مفید و مشابه :

معرفی تئوری های تصمیم گیری

نقش تصمیم گیری در حل چالش های مدیریتی

مقالات تحقیقاتی در زمینه موقعیت های تصمیم گیری



منتشرشده در اصول مدیریت | دیدگاه‌تان را بنویسید:

معرفی تئوری های تصمیم گیری

تصمیم گیری شامل کلیه فرآیندهای تفکر و عمل است که منجر به انتخاب می شود . تئوری های تصمیم گیری متعددی در مورد چگونگی فرآیند تصمیم گیری ارائه شده است . یک تصمیم به وسیله یک تصمیم گیرنده در محیط تصمیم گیری گرفته می شود . این محیط به شدّت تحت تاثیر عقاید و ارزش های تصمیم گیرنده براساس اهداف قرار می گیرد .

آشنایی با تئوری های تصمیم گیری
تئوری های تصمیم گیری

بنابراین ضرورت دارد تا با تئوری های تصمیم گیری به خوبی آشنا شویم . در ادامه به بررسی سه تئوری مطرح در تصمیم گیری می پردازیم :

۱- تئوری تصمیم گیری تحلیلی – عقلایی (Rational Analytical Decision maker) :

در این تئوری تصمیم گیری ، تصمیم گیرنده به صورتی کاملا هوشیارانه والبتّه آگاهانه تصمیم می گیرد . در این تئوری ، تصمیم عبارتست از انتخابی که در کمال آگاهی از میان راهکارهای موجود برگزیده می شود تا منافع سازمان به حداکثر برسد .

بنابراین تصمیم گیرنده بایستی تمام راهکارهای موجود را آنالیز کند و نتایج احتمالی انتخاب های پیشرو را تحلیل کند و براساس یک معیار ثابت و بی طرفانه ، راهکاری با حداکثر بازدهی را ارائه کند . نظریه تحلیل – عقلایی قدیمی ترین تئوری تصمیم گیری است که یک روش عقلایی ، آگاهانه ، منظم و تحلیل گرا محسوب می شود .

بر این نظریه انتقاداتی وارد است که عبارتند از :

  1. تصمیم گیرنده همیشه یک عامل منفرد و واحد نیست بلکه معمولا تصمیم گیری در یک مجموعه صورت می پذیرد . چیزی که این تئوری برای آن ارزشی قائل نشده است .
  2. یک تصمیم گیرنده توان بررسی تمامی راهکارها و نتایج آن را ندارد . از طرفی تهیه اطلاعات نیز فرآیندی زمانبر و پرهزینه می باشد .
  3. در این تئوری حداکثر توجه تصمیم گیرنده ، تحقق اهداف می باشد . در حالی که اهداف در طول فرآیند زمان تغییر می کنند و این یک موضوع غیرعقلایی می باشد .

۲- تئوری تصمیم گیری بینشی – احساسی (Intuitive Emotional Decision maker) :

در مقابل تئوری عقلایی ، تئوری تصمیم گیری احساسی قرار دارد . در این تئوری عنوان می گردد که تصمیم گیرنده به عواملی از قبیل تجربه یا عادت ، احساسات غریزی ، تفکر انعکاسی و غریزه با استفاده از فرآیندهای ذهنی ناخودآگاه ترجیح بیشتری می دهد . این فرآیندها را می توان ا استفاده از جلسات هم نشینی ، طوفان مغزی ، استفاده از افکار خلاق و مواجه خلاق ایجاد نمود .

تصمیم گیرنده احساسی ، تعدادی راهکار و گزینه را مورد بررسی قرار می دهد و با جهش همزمان از یک مرحله از آنالیز یا تحقیق به مرحله دیگر ، دوباره به مرحله اول برمی گردد (ایجاد یک چرخه برای دستیابی به بهترین نتایج) .

باید توجه داشت که سازندگان استراتژی ها در واقع همان تصمیم گیران می باشند . بنابراین استراتژی به عنوان طرحی در جریان تصمیم گیری ظاهر می شود .

مخالفان این نظریه معتقدند که :

  1. این تئوری تمامی ابزارهای موجود برای تصمیم سازان را مورد استفاده قرار نمی دهد (مثلا تکنیک های ریاضی و علمی مدیریت)
  2. تئوری تصمیم گیری الهامی – احساسی توجه ای به جلوگیری از بروز اشتباهات ندارد . به طور کلی این تئوری تصمیم گیری برای شرایط تحول و تغییر می تواند مناسب باشد .

۳- تئوری تصمیم گیری سیاسی – رفتاری (Political Behavioral Decision maker) :

در این تئوری تصمیم گیری ، تصمیم گیرنده باید نتایج یک تصمیم را بر روی افرادی که از آن تصمیم تحت تاثیر قرار می گیرند مورد بررسی قرار دهد . طرفداران این تئوری تصمیم گیری معتقدند که :

  1. تصمیم گیری یک فرآیند است نه یک عمل ساده ، پس باید به مجموعه ای از عوامل توجه کرد .
  2. مدیران معمولا سعی می کنند تصمیماتی مشابه فرآیندهای فعلی بگیرند ، در حالی که ممکن است شیوه های موثرتری وجود داشته باشد .
  3. تصمیم گیرنده تنها نتایج محدودی را در نظر می گیرد که اشتباه بزرگی است . همواره در تصمیمات باید دامنه گسترده تری را مدنظر داشت .
  4. تصمیمات معمولا براساس یک توافق نسبی میان اعضا یک سازمان گرفته می شوند . بنابراین امکان خطا د آنها وجود دارد .
  5. مدیران تنها به بعضی از نتایج تصمیمات واقف می باشند .

و در پایان…

تئوری های تصمیم گیری در کنار یکدیگر
استفاده از تمامی تئوری های فوق در تصمیم گیری

بایستی توجه داشت که فرآیند تصمیم گیری ، کاری فراتر از انتخاب یک یا چند تئوری می باشد . همانطور که در شکل بالا نمایش داده شده است ترکیبی از تمامی تئوری های فوق می تواند موجب تسهیل در تصمیم سازی شود . یک مدیر همواره سعی می کند با استفاده از خلاقیت بهترین تصمیمات را برای سازمان و کارکنان خود بگیرد .

نویسنده : مسعود معاونی

منتشرشده در مدیریت استراتژیک | برچسب‌شده , , | دیدگاه‌تان را بنویسید:

نقش تصمیم گیری در حل چالش های مدیریتی

شرایط و موقعیت در تصمیم گیری

تصمیم گیری در فرآیندهای سازمانی
نقش تصمیم گیری در حل چالش های مدیریتی

معمولا زمانی ما نیاز به تصمیم گیری پیدا می کنیم که با چالش جدیدی مواجه شویم . برای حل این چالش های جدید معمولا راهکارهای متعددی وجود دارد . تصمیم گیری برای انجام کارهایی صورت می پذیرد که در آینده بوقوع خواهند پیوست . آنچه که باعث اهمیت یافتن تصمیم گیری می شود این است که در فرآیند تصمیم گیری ما با نوعی ابهام مواجه هستیم .

مطلب مشابه : حل مشکلات در فرآیند تصمیم گیری

برای تصمیم گیری یک درجه اطمینان معرفی می شود . درجه اطمینان می تواند دارای سه حالت اطمینان ، مخاطره و عدم اطمینان می باشد که در ادامه به بررسی هرکدام می پردازیم :

۱- اطمینان

وضعیت اطمینان زمانی بوقوع می پیوندد که یک مدیر بتواند تمام راهکارهای در دسترس را معیّن کند و قادر باشد نتیجه ی بدست آمده از هر کار را مشخص کند .

۲- مخاطره

بیشتر موقعیت های تصمیم گیری که یک مدیر با آنها روبرو می شود با یک ریسک (مخاطره) ذاتی مواجه اند . چرا که هیچگاه اطلاعات کاملی در مورد راهکارهای مورد نظر در دسترس نمی باشد . ولی یک مدیر باید بتواند تخمین درستی از احتمال موفقیت در هرکدام از راهکارها را بدست آورد . مدیری در کار خود موفق خواهد بود که همیشه راهکارهای عملی تر و بهتری را برگزیند .

۳- عدم اطمینان

برخی از تصمیماتی که مدیران می گیرند ، به طور مشخص دارای شرایط عدم اطمینان هستند . در چنین موقعیت هایی امکان دارد تصمیم گیرنده از همه حالات ممکن آگاه نباشد و نتواند احتمال موفقیت را برای این کار تخمین بزند .

مراحل تصمیم گیری درست :

  1. تعیین و تشخیص مسئله : اولین گام در تصمیم گیری ، این است که وجود یک مشکل پذیرفته شود . تشخیص وجود مسائل برخی مواقع ساده است امّا در اکثر مواقع پیچیده می باشد . شناخت مساله در زمان مناسب ، یکی از موضوعاتی است که می تواند تاثیر زیادی در تصمیم گیری های آینده داشته باشد .
  2. تدوین مسئله : بعد از شناخت یک مشکل باید جزئیات آن موشکافی شود . دلیل بوقوع پیوستن یک مسئله می تواند به عوامل شناخته شده و ناشناخته بسیاری مربوط شود . هرچه عوامل ناشناخته را بهتر بشناسیم ، می توانیم تصمیمات سازنده تری را بگیریم .
  3. تهیه بیانیه کتبی مسئله : شاید تعریف شفاهی یک مشکل کار ساده ای باشد . امّا هنگامی که بخواهیم آن مشکل را مکتوب کنیم با زوایای جدیدی از آن مشکل مواجه می شویم . وقتی مشکل را برروی کاغذ می آوریم باعث ایجاد مستند سازی دقیقی از شروع فرآیند تصمیم سازی می شویم . این مستندسازی در مراحل بعدی فرآیند تصمیم گیری می تواند مورد استفاده و ارجاع قرار گیرد . در مستند سازی دقت به موارد زیر ضروری است :
    1. مشکل را کاملا واضح و شفاف بیان کنید و از کلی گویی بپرهیزید .
    2. علائم مشاهده شده از یک مشکل و پیشنهادات اولیه را به دقت ثبت نمایید .
    3. مشکل را با عبارات شفاف و مشخص مطرح کنید . به گونه ای که با گذر زمان نتوان مفهوم آن عبارات را تغییر داد .
    4. تمام اعضای یک تیم در تهیه مستندات مشارکت داشته باشند.
    5. از علائم ، نمودارها و چارت های سازمانی برای تعریف بهتر یک مشکل استفاده کنید . البتّه بایستی از قبل برای این موضوع یک استاندارد تعریف کنید .
  4. تعیین راهکارهای حل مشکل : مشخص کردن راهکارهای ممکن برای حل یک مشکل از کارهای ضروری تصمیم سازان می باشد . در راه حل یابی نباید عجله کرد بلکه بایستی تمامی راه حل های موجود را در نظر گرفت . ابتکار و خلاقیت در فرآیندهای تصمیم سازی می تواند ایده های جدید و منحصربفردی را بوجود آورد که زمینه ساز فرصت های جدیدی برای یک سازمان خواهند بود .
  5. ارزیابی راهکارها و انتخاب بهترین راهکار : ممکن است برای یک چالش چندین راهکار وجود داشته باشد . در تصمیم گیری ، بسیار مهم است که راهکارهای مختلف مورد ارزیابی قرار گیرند و مناسب ترین شیوه انتخاب شود . توجه به منابع موجود و توانایی های اعضای یک سازمان در انتخاب راهکار نهایی بسیار مهم است . ممکن است بسیاری از راهکارها به ظاهر مناسب باشند امّا در عمل پیاده سازی آنها غیرممکن باشد .
  6. اجرای تصمیم : بعد از انتخاب بهترین راهکار ، بایستی ساختارهای سازمانی برای اجرای یک تصمیم تعیین شوند . در این مرحله بایستی وظایف هرکسی به درستی تعیین شود تا تداخل در اجرای مسئولیت ها پیش نیاید .
  7. کنترل و نظارت بر اجرای تصمیم : کنترل اجرای تصمیمات مستلزم جمع آوری اطلاعات ، جهت بررسی چگونگی عملکرد تصمیم می باشد . بازخورد (feedback) گرفتن از واحدهای مختلفی که با آن تصمیم مرتبط بوده اند از اهمیت زیادی برخوردار است . برای نظارت و کنترل درست بایستی مجموعه ای از معیارها (شاخص ها) و استانداردهای معینی را از قبل مشخص نمود . همچنین ضرورت دارد تا مکانیزمی برای جمع آوری داده ها در نظر گرفته شود . سپس با آنالیز (تجزیه و تحلیل) داده ها بر نحوه اجرای درست یک تصمیم می توان نظارت نمود .

نویسنده : مسعود معاونی

منتشرشده در مدیریت استراتژیک | برچسب‌شده , , , | دیدگاه‌تان را بنویسید:

یک مدیر چه وظایفی دارد ؟ (آشنایی با وظایف مدیر)

مدیریت فعالیتی است که ارتباط مستقیم با مسئولیت های افراد دارد . وظایف مدیر ترکیبی از برنامه ریزی ، سازمان دهی ، هدایت و رهبری ، هماهنگی ، نظارت و کنترل می باشد .هر مدیری بدون توجه به طبقه مدیریتی خود باید وظایف زیر را انجام دهد .

وظایف مدیر
وظایف مدیر

در ادامه به بررسی وظایف مدیر می پردازیم :

وظایف مدیر :

۱- برنامه ریزی :

یک مدیر با پیش بینی و ارزیابی آینده (برنامه ریزی) ، امکانات لازم را برای واکنش های مناسب در برابر رخدادها به منظور دستیابی به اهداف فراهم می سازد . یک مدیر ابتدا یک طرح از اقداماتی که باید صورت پذیرد را تهیه می کند . سپس ابزارها و مسیر اجرای آن طرح را پیاده سازی می کند .

۲- سازمان دهی :

یکی از وظایف مدیر ، سازمان دادن به فعالیت های موجود در یک سازمان می باشد . مدیر با استفاده از ارتباطات انسانی و شبکه سازی بین نیروهای کاری ، هماهنگی و سازمان دهی لازم را در بین نیروهای خود ایجاد می کند .

۳- رهبری و هدایت :

رهبری ، فرماندهی ، هدایت و جهت دهی یکی از وظایف مدیر می باشد . جهت دهی درست به نیروهای یک سازمان می تواند موجب افزایش توان آن سازمان گردد . یک مدیر باید توانایی رهبری سازمان خود را داشته باشد .

۴- هماهنگی :

از وظایف مدیر این است که میان اعضا هماهنگی برقرار کند به طوری که آن ها به طور هدفمند وظایفشان را انجام دهند و برآیند فعالیت های یک سازمان موجب برآورده شدن اهداف آن سازمان شود .

۵- نظارت و کنترل :

از وظایف مدیر این است که نیروهای تحت مدیریت خود را کنترل کند و به درستی انجام شدن وظایف و مسئولیت ها توسط آنها نظارت کند .

مهارت مورد نیاز برای یک مدیر :

برای این که یک مدیر بتواند وظایف خود را به درستی انجام دهد باید دارای یک سری مهارت های خاص باشد . این مهارت ها را می توان به سه دسته مهم زیر تقسیم کرد :

  1. مهارت فنی : یک مدیر برای اجرای درست وظایفش باید با فنون ، ابزار و تجهیزات مدیریتی آشنا باشد . دانش مدیریت کردن یکی از ابزارهایی است که باعث می شود وظایف مدیر به درستی انجام شود .
  2. مهارت شناختی : یک مدیر باید دارای قدرت روانشناختی بالایی باشد تا بتواند احساسات و نیازهای نیروهای خود را به خوبی درک کند . یک مدیر با شناخت خوب از جوانب مختلف یک موضوع می تواند کلی نگری و آینده نگری قابل قبولی داشته باشد .
  3. مهارت انسانی : تشخیص توانایی نیروهای مختلف ، شناسایی عوامل انگیزشی و رهبری صحیح از مهارت هایی هستند که یک مدیر باید از آنها بهره ببرد .

هر سه مهارت فنی ، شناختی و انسانی بر روی اجرای مناسب وظایف یک مدیر تاثیر دارند .

منتشرشده در اصول مدیریت | برچسب‌شده , , | دیدگاه‌تان را بنویسید:

کار تیمی و رهبری تیم :

تیم چیست ؟

در این پست قصد داریم درباره کار تیمی صحبت کنیم . برای این منظور مجبوریم مفاهیم پایه ای را توضیح دهیم . یکی از این مفاهیم پایه ای مفهوم تیم و تیم بودن است . بایستی توجه داشت که انسان ها در بسیاری از امور روزمره به تنهایی قادر نیستند به موفقیت چندانی دست یابند . به طور کلی انسان ها موجوداتی اجتماعی هستند و بسیاری از فعالیت های انسانی در قالب کارتیمی قابل تعریف هستند .

کار تیمی چیست ؟
کار تیمی چیست ؟

یک تیم را می توان به صورت یک گروه از انسان ها در نظر گرفت که برای انجام کاری با یکدیگر سازمان دهی شده اند و هرکدا از آنها دارای یک وظیفه مشخص می باشند .

دقیق ترین تعریف کار تیمی را از در اینجا مطالعه کنید .

قابل ذکر است که هرگونه کار گروهی را نمی توان یک کار تیمی دانست . در واقع زمانی ما گروهی را تیم می نامیم که دارای هدفی مشخص باشند و برای انجام یک وظیفه بصورت چابک و خلاقانه عمل نمایند . چنین گروهی (که ما آن را تیم می نامیم) از مواجه با مشکلات نمی هراسند ، بلکه از قبل راهکارهایی برای مقابله با مشکلات و خطرات احتمالی در نظر می گیرند .

مزایای کار تیمی :

  1. تیم ها باعث افزایش کارآیی می شوند .
  2. کار تیمی باعث حفظ روحیه افراد در مواجه با مشکلات می شود .
  3. اعضای یک تیم می توانند نقاط ضعف و قدرت یکدیگر را پوشش دهند .
  4. کار تیمی باعث افزایش میزان مسئولیت پذیری افراد در مقابل یکدیگر و انجام وظایف می شود .
  5. افزایش توانایی افراد در مواجه با ریسک های مختلف .
  6. سرعت بیشتر در انجام کارها .
  7. افزایش راندمان افراد در کار تیمی .
  8. افزایش ارتباطات و شبکه سازی .

هدف یابی در یک تیم :

اعضای تیم تا زمانی یک تیم محسوب می شوند که دارای یک هدف واقعی و قابل دسترسی باشند . اگر هدف تیم را بسیار بزرگ یا رویایی انتخاب کنیم ممکن است تیم دچار از هم گسیختگی شود . سعی کنید چشم اندازی مشخص را برای تیم مشخص کنید و آن را به تمامی اعضای تیم معرفی کنید .

با کار تیمی در مقابل بزرگترین رقبای خود بایستید .
تعریف کار تیمی به زبان ساده

در هدفیابی ، منابع معتبری را برای خود در نظر بگیرید . بودجه بندی و برنامه زمانبندی از موضوعات مهم در کار تیمی می باشند که بایستی در سند چشم انداز یک تیم مورد توجه قرار گیرند . در کار تیمی سعی کنید واقع گرا باشید و تمامی مشکلات موجود در تیم را با اعضا در میان بگذارید . با توجه به اهداف تیم ، هرکدام از اعضای تیم باید دارای یک نقش موثر و مرتبط باشند .

اهداف یک تیم بایستی به صورت مستمر مورد بازبینی و بروزرسانی قرار گیرند . سرعت تغییرات تکنولوژیکی در سالیان اخیر باعث گردیده است تا بروزرسانی برنامه ها ، یک نیاز همیشگی باشد .

سعی کنید همیشه اهدافی قابل اجرا را برای تیم تان انتخاب کنید امّا همیشه هدفهایی بزرگتر برای تیم تان در نظر بگیرید . این بزرگ شاید در حال حاضر قابل اجرا نباشند امّا باعث می شوند تیم انگیزه لازم برای فعالیت را داشته باشد و هیچ گاه با رخوت و سکون مواجه نشود .

و در پایان …

در کار تیمی همیشه باید پیشرفت و توسعه را مدنظر قرار داد . سعی کنید اعضای تیم را از روند اجرای برنامه ها مطلع کنید . بهتر است به صورت دوره ای به اعضای تیم آمار بدهید (عدد ، رقم ونمودار به تیم ارائه دهید ) . تا آنها بدانند که کارتیمی آنها چه نتیجه ای داشته است و هم اکنون در چه وضعیتی قرار دارند . در کار تیمی همواره یک استراتژی مشخص را دنبال کنید . این استراتژی به عنوان ابزاری برای رساندن تیم به اهداف عالی تیم می باشد .

نویسنده : مسعود معاونی

منتشرشده در اصول مدیریت | برچسب‌شده , , , , , | دیدگاه‌تان را بنویسید:

مفهوم و کاربرد استراتژی

استراتژی چیست ؟

استراتژی به مجموعه ای از قواعد تصمیم گیری برای جهت دادن به رفتار سازمانی گفته می شود . برای شناخت کاربرد استراتژی بایستی ابتدا ویژگی های یک استراتژی موثر را درک کرد .

استراتژی چیست و کاربرد آن در مدیریت چیست ؟
استراتژی چیست و کاربرد آن در مدیریت چیست ؟

ویژگی های استراتژی :

یک استراتژی دارای چندین ویژگی خاص است :

  1. یک استراتژی هرگز به یک اقدام فوری نمی انجامد . به عبارتی دیگر ، استراتژی یک فرآیند دراز مدت است .
  2. استراتژی ها از طریق فرآیندهای تحقیقاتی بدست می آیند . استراتژی ها معمولا وظیفه هماهنگی در سطح کلان را برعهده دارند .
  3. در هنگام طراحی استراتژی ، تعیین تمام جزئیات امکان پذیر نمی باشد . بلکه گذشت زمان است که جزئیات یک استراتژی و طرح های عملیاتی را نمایان خواهد کرد .
  4. یک استراتژی با اهداف اساسی یک سازمان تفاوت های اساسی دارد . اهداف مقصد یک سازمان را نشان می دهند ولی استراتژی ها وسیله ای برای رسیدن به اهداف می باشند .
  5. باید توجه داشت که اهداف اساسی یک سازمان با استراتژی های همان سازمان قابلیت جایگزینی دارند .

کاربرد استراتژی :

یک استراتژی بایستی توانایی افزایش بهبود عملکرد را داشته باشد . این ویژگی به ظاهر ساده ، مهمترین کاربرد استراتژی در یک سازمان را نشان می دهد . اگر این کاربرد برای یک استراتژی وجود ناشته باشد ، آن استراتژی هیچ اهمیتی نخواهد داشت .

استراتژی یک مفهوم سیستمی است که به رشد یک سازمان پیچیده کمک می کند و به آن جهت می دهد . استراتژی زمانی دارای ارزش می شود که بتوان ، آن را بر روی برنامه های عملیاتی جاری و پیاده سازی کرد . یک استراتژی باید توانایی اجرای سیاست های کلی (خط مشی ها) یک سازمان را داشته باشد .

انواع استراتژی :

یک استراتژی را می توان از منظرهای مختلفی دسته بندی کرد .(همانطور که در شکل زیر مشاهده می کنید) . در اینجا ما استراتژی را از دیدگاه سازمان های کوچک و متوسط (استارت آپی ها) تقسیم بندی می کنیم . در واقع ما به بررسی استراتژی های وظیفه ای می پردازیم :

معرفی انواع استراتژس
معرفی انواع استراتژی
  1. استراتژی تمرکز گرایی : این نوع استراتژی بر روی فعالیت های فعلی یک سازمان متمرکز می شود .
  2. استراتژی توسعه بازار : همه سازمان ها تمایل دارند بازار خود را توسعه دهند . آنها سعی می کنند با توسعه کانال های توزیع بازارهای خود را گسترش دهند .
  3. استراتژی نوآوری : همه سازمان ها سعی دارند با نوآوری و خلاقیت کالاها یا خدمات جدیدی را عرضه کنند .
  4. استراتژی ائتلاف افقی : بسیاری از سازمان ها در یک استراتژی بلند مدت سعی می کنند یک یا چند شرکت دارای عملیات مشابه را با یکدیگر ادغام کنند .
  5. استراتژی ائتلاف عمودی : معمولا سازمان ها می توانند با شرکت هایی که مواد اولیه آنها را تامین می کنند ادغام شوند . این ادغام باعث کاهش هزینه ها و افزایش قدرت رقابت در بازار می شود .
  6. استراتژی سرمایه گذاری مشترک : معمولا برخی مواقع ضروری است که چندین شرکت با یکدیگر متحد شوند و بر روی یک موضوع مشترک سرمایه گذاری کنند .
  7. استراتژی تنوع بخشی : گاهی لازم است ، یک شرکت در فعالیت های متنوعی مشارکت کند . این تنوع باعث هم افزایی و افزایش نقاط قوت و کاهش نقاط ضعف یک سازمان می شود .
  8. استراتژی کاهش مسیر : معمولا زمانی که یک شرکت با کاهش سودآوری مواجه می شود تصمیم به تغییر مسیر کاری خود می گیرد .
  9. استراتژی رها کردن : برخی مواقع رها کردن یا فروش بخشی یا کل شرکت ، استراتژی اصلی یک سازمان می باشد . در چنین مواقعی مدیران به این نتیجه می رسند که فروش شرکت می تواند برای آنها سود آورتر باشد .

منتشرشده در مدیریت استراتژیک | برچسب‌شده , , , | دیدگاه‌تان را بنویسید:

مدیریت خانواده و سبک زندگی ایرانی – اسلامی

مدیر ، اداره و مدیریت کلماتی هستند که همواره در طول زندگی با آنها مواجه می شویم . یکی از موضوعات کلیدی که سالیان اخیر در جامعه ایرانی مورد توجه بسیاری قرار گرفته است ، مدیریت خانواده می باشد . در مدیریت خانواده بایستی به سبک زندگی ایرانی – اسلامی توجه ویژه ای شود .

با یک مدیریت خانواده درست می توان جامعه ای پویا و با نشاط داشت . اعضای چنین جامعه ای به سمت رشد و بلوغ فکری حرکت خواهند کرد . بایستی توجه داشت که مدیریت علم و هنر است . بدین معنا که در کنار فراگیری علوم مدیریتی بایستی خلاقیت و نبوغ ذاتی را هم پرورش داد .

مدیریت خانواده و سبک زندگی ایرانی - اسلامی
مدیریت خانواده و سبک زندگی ایرانی – اسلامی

در یک مدیریت صحیح بایستی به دنبال شناخت مهارت ها و شایستگی های اعضای خانواده بود . در عین حال همیشه به دنبال رفع نقص و کاستی ها بود و سعی در بهبود و پوشش آنها داشت .

پروین اعتصامی چه زیبا در این باره می گوید :
همیشه دختر امروز ، مادر فرداست                 زمادر است مسیر بزرگی پسران
چه زن ، چه مرد کسی شد حکیم و کامروا          که داشت میوه ای از باغ علم و دین در دامان

هر چند خانواده کوچکترین واحد اجتماعی در هر جامعه محسوب می شود امّا اهمیت مدیریت در این واحد کوچک ، به اندازه ای مهم است که در هیچ نهاد اجتماعی دیگری نظیر آن را نمی توان یافت .

محبّت و عشق پایه گذار یک خانواده است . امّا باید توجه داشت که این عناصر هم برای اتحاد و دوام نیاز به یک مدیریت قوی دارند . با تولد فرزندان و گسترش نهاد خانواده اهمیت مدیریت خانواده بیش از پیش نمود پیدا می کند .

تعریف مدیریت (مدیریت خانواده) :

در این پست (مدیریت چیست ؟) به طور مفصل به تعریف مدیریت پرداخته ایم . امّا اینجا به فراخور بحث آن را مجدد تعریف می کنیم .

مدیریت را می توان علم و هنر برنامه ریزی ، سازمان دهی ، نظارت ، کنترل ، هماهنگی و رهبری در فعالیت های دسته جمعی عدهّ ای دانست که دارای هدف مشترکی هستند .

تعریف مدیریت خانواده را می توان نظیر تعریف فوق ذکر کرد با این تفاوت که هدف چنین مدیریتی ارتقاء و پیشرفت اعضا یک خانواده می باشد . تفاوتی هم نمی کند که شاهد مدیریتی پدرسالارانه باشیم یا شاهد مدیریت مادرسالارانه یا مدیریت فرزند محورانه باشیم .

باید توجه داشت که تمامی اعضای یک خانواده نسبت به یکدیگر مسئولیت دارند . مشارکت در امور خانواده چنان لذتّی را به همراه دارد که هیچ گونه فعالیت اجتماعی دیگر نمی تواند نظیر آن را برای افراد فراهم کند .

مدیریت خانواده در سبک زندگی – اسلامی :

در سبک زندگی ایرانی اسلامی ، خانواده را نخستین پایگاه آموزشی هر انسانی می دانند . خانواده با نقش سازنده خود می تواند برروی آینده فرهنگی ، اجتماعی ، سیاسی و اقتصادی یک جامعه تاثیر داشته باشد .

مهمترین وظیفه مدیریت در یک خانواده اجرای یک سبک زندگی می باشد که با فرهنگ جامعه ایرانی سازگار باشد و عقاید دینی و اسلامی در آن رعایت شود . سبک زندگی به معنای شیوه رفتارها ، کنش و واکنش ها در یک خانواده می باشد که براساس یک سری بایدها و نبایدها شکل می گیرد .

دین و عقاید مذهبی تاثیر زیادی بر سبک زندگی انسان ها دارند . اعتقاد به یکسری اصول باعث بازتعریف بایدها و نبایدهای بسیاری می شود . این بایدها و نبایدهای مذهبی خانواده را در مسیر مناسبی قرار می دهند .

آیا رشته دانشگاهی مدیریت خانواده دارای ارزش استخدامی است ؟

سبک زندگی اسلامی باعث می شود که نهاد خانواده رسالت خود را بهتر بشناسد . هر عضوی از خانواده با حقوق خود آشنا شود و قواعد زندگی اجتماعی را بداند . همین موضوع باعث می شود تا اختلافات درون خانواده به حداقل برسد و مدیریت خانواده به بهترین شکل پیاده سازی شود .

(پ .ن : در مواردی که شاهد اختلافات در خانواده هایی هستیم که مدعی هستند با سبک اسلامی زندگی می کنند ، بایستی ایراد را در تعریف نادرست آن ها از سبک زندگی اسلامی بجوییم که خود این مسئله باعث مدیریت نادرست خانواده می گردد ) .

سبک زندگی اسلامی به همه در محدوده قانونی آزادی داده است . امّا هیچ گاه اجازه نداده است که این آزادی ها باعث نقض قدرت مدیریت خانواده گردند .

و در پایان …

مدیریت ، هنر درست اداره کردن امور است که می تواند در اختیار مرد ، زن یا هر دو قرار گیرد . مدیریت با استفاده از سبک زندگی ایرانی ، اسلامی که در واقع شالوده و قانون اساسی مدیریت خانواده می باشد سعی در ارتقاء یک خانواده دارد . به یقین می دانیم که رشد و نمو خانواده ها باعث توسعه یافتگی یک جامعه خواهد شد .

نویسنده : مسعود معاونی

منبع : جمع آوری از منابع مختلف و بازنویسی

منتشرشده در مدیریت خانه داری | برچسب‌شده , , , | دیدگاه‌تان را بنویسید: